Minuskuł 15
Wstęp do Minuskułu 15
Minuskuł 15, oznaczany także jako ε 283 według klasyfikacji von Sodena oraz według numeracji Gregory–Aland, to istotny rękopis Nowego Testamentu. Pochodzi z XII wieku i zawiera tekst czterech Ewangelii, co czyni go cennym źródłem dla badaczy tekstów biblijnych. Rękopis ten, wykonany na pergaminie w języku greckim, jest nie tylko świadectwem literackim, ale również ważnym dokumentem liturgicznym.
Opis rękopisu
Minuskuł 15 składa się z 225 pergaminowych kart o wymiarach 18,2 cm na 14,3 cm. Tekst jest pisany pojedynczą kolumną na stronę i zawiera od 23 do 24 linii w każdej kolumnie. Wyróżnia się estetycznie: litery są starannie uformowane i regularne. Co więcej, wielkie inicjały, które otwierają rozdziały Ewangelii, są pisane złotem, dodając rękopisowi odrobinę blasku. Pierwsze strony każdej z Ewangelii zostały bogato ozdobione, co podkreśla ich znaczenie w kontekście liturgicznym oraz artystycznym.
Warto zauważyć, że skryba rękopisu popełnił pewien błąd związany z tzw. iota subscriptum. Cały tekst Ewangelii jest podzielony na rozdziały (κεφαλαια) oraz sekcje Ammoniusza. Numeracja tych sekcji znajduje się na marginesach stron i jest opatrzona odniesieniami do Kanonów Euzebiusza. Przed każdą z Ewangelii umieszczono spisy treści (κεφαλαια), co ułatwia nawigację po tekście. Dodatkowo w tekście zawarte są tytuły (τιτλοι), które wskazują na tematykę poszczególnych fragmentów.
Liturgia i marginalia
Rękopis Minuskuł 15 zawiera nie tylko tekst Ewangelii, ale również prolegomenę oraz list Hieronima do Karpiana. Marginesy są bogate w notacje dotyczące czytań liturgicznych, co świadczy o jego zastosowaniu w praktykach religijnych tamtych czasów. Na końcu rękopisu znajdują się księgi liturgiczne, takie jak synaksarion oraz menologium, które zawierają żywoty świętych i przepisy liturgiczne.
Analiza tekstu
Grecki tekst Ewangelii zawarty w Minuskuł 15 należy do tradycji bizantyjskiej. Hermann von Soden zakwalifikował go do grupy Ak, co oznacza, że tekst ten jest charakterystyczny dla bizantyjskich komentarzy. W klasyfikacji Alanda rękopis został przypisany do Kategorii V, co wskazuje na jego znaczenie w kontekście badań nad tekstem Nowego Testamentu.
Zastosowanie metody Claremont Profile Method pozwala na stwierdzenie, że Minuskuł 15 reprezentuje rodzinę tekstualną Kx w Ewangelii Łukasza w rozdziałach 1 i 20. Należy jednak zauważyć, że w Łk 10 nie przeprowadzono profilu. Interesującym elementem tego rękopisu jest to, że kopista pominął fragment znany jako Pericope adulterae (Jan 7,53-8,11), co może budzić pytania dotyczące intencji twórcy oraz tradycji przekazu tekstu.
Na marginesie do Marka 16,8 znajduje się scholion kwestionujący autentyczność Dłuższego Zakończenia Marka. Tekst ten brzmi: „εν τισι των αντιγραφων, εως ωδε πληρουται ο ευαγγελιστης εν πολλοις δε, και ταυτα φερεται”, co sugeruje dyskusję nad autenty
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).