Delta Velorum
Wstęp
Delta Velorum, znana również jako Alsephina, to niezwykle interesująca gwiazda wielokrotna, która zajmuje drugą pozycję pod względem jasności w gwiazdozbiorze Żagla. Z odległością wynoszącą około 81 lat świetlnych od Ziemi, jej wyraźna jasność sprawia, że jest łatwo dostrzegalna na nocnym niebie. System Delta Velorum składa się z trzech głównych gwiazd oraz dwóch dodatkowych towarzyszy, co czyni go fascynującym obiektem badań astronomicznych.
Nazwa i historia
Nazwa Alsephina wywodzi się z arabskiego słowa السفينة (Al Safīnah), co oznacza „okręt”. Arabowie używali tego terminu do opisania historycznego gwiazdozbioru Argo, a nazwa ta została przypisana do tej konkretnej gwiazdy już w XVII wieku przez Andreasa Cellariusa w jego dziele „Harmonia Macrocosmica”, wydanym w 1660 roku. W 2017 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna formalnie zatwierdziła tę nazwę, przyczyniając się do jej popularyzacji wśród współczesnych astronomów i miłośników nieba.
Charakterystyka systemu Delta Velorum
Delta Velorum jest najjaśniejszym przedstawicielem asteryzmu znanego jako „Fałszywy Krzyż”. Obserwacje wskazują, że około roku 9000 Delta Velorum stanie się południową gwiazdą polarną, co podkreśla jej znaczenie w kontekście długoterminowych zmian na niebie. Warto zauważyć, że Delta Velorum nie jest widoczna z terytorium Polski, ponieważ należy do obiektów znajdujących się na niebie południowym.
Układ Delta Velorum AB
System Delta Velorum składa się głównie z trzech gwiazd: Delta Velorum A i B oraz ich towarzysza C. Gwiazda Delta Velorum A jest zmienną zaćmieniową, co oznacza, że jej składniki wzajemnie się zasłaniają podczas obiegu wokół wspólnego środka masy. Jej jasność obserwowana wynosi około 2,1 magnitudo, ale podczas zaćmienia spada do 2,5 magnitudo. Główna komponenta to gwiazda typu widmowego A1, podczas gdy drugi składnik należy do typu A5 i świeci słabiej.
Obie te gwiazdy orbitują wokół siebie w cyklu trwającym 45,2 dnia, a ich średnia odległość wynosi około 0,5 jednostki astronomicznej (au). Interesującym aspektem jest ich bliskość na niebie – dzieli je zaledwie 0,01651 sekundy kątowej. Ich orbita ma mimośród wynoszący 0,287, co sugeruje znaczną eliptyczność ich ruchu. Masy tych gwiazd wynoszą odpowiednio około 2,5 i 2,4 masy Słońca oraz mają promienie równe około 2,8 i 2,5 razy większym niż promień Słońca. To wskazuje na to, że obie gwiazdy opuściły już ciąg główny swojej ewolucji.
Gwiazda Delta Velorum B
Delta Velorum B jest żółto-białym karłem o typie widmowym F8. Jej jasność obserwowana wynosi 5,57 magnitudo, a masa to około półtorej masy Słońca. Obiega centralną parę gwiazd w czasie około 146,97 lat po eliptycznej orbicie o mimośrodzie równym 0,482. W średniej odległości od głównych składników wynosi ona około 49 au. Różnice w zaawansowaniu ewolucyjnym gwia
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).