II rozbiór Polski
II rozbiór Polski: Tło i Konsekwencje
II rozbiór Polski, który miał miejsce 23 stycznia 1793 roku, stanowił istotny moment w historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Był to proces, w wyniku którego znaczące terytoria Polski zostały przekazane Królestwu Prus oraz Imperium Rosyjskiemu. W przeciwieństwie do wcześniejszego rozbioru, tym razem nie wzięła udziału Monarchia Habsburgów, co dodatkowo podkreślało zmieniające się układy sił w Europie. II rozbiór był drugim z trzech rozbiorów, które miały miejsce pod koniec XVIII wieku, a jego konsekwencje miały długotrwały wpływ na przyszłość Polski.
Przyczyny II rozbioru
Bezpośrednią przyczyną II rozbioru Polski była kapitulacja króla Stanisława Augusta Poniatowskiego po wojnie polsko-rosyjskiej, która miała miejsce w 1792 roku. Po zakończeniu konfliktu władza w Polsce została przejęta przez konfederatów targowickich, co stworzyło korzystne warunki dla zaborców. Fryderyk Wilhelm II, król Prus, wykorzystał sytuację i 25 października 1792 roku zażądał wcielenia Wielkopolski do swojego królestwa. Żądanie to było warunkowane groźbą wycofania Prus z koalicji antyfrancuskiej, co miało na celu zabezpieczenie interesów Prus w obliczu rosnącej rewolucji we Francji.
W miarę jak sytuacja polityczna w regionie się zaostrzała, propozycja Fryderyka Wilhelma II ewoluowała w kierunku podziału ziem Rzeczypospolitej między Rosję a Prusy. Już 23 stycznia 1793 roku doszło do podpisania traktatu podziałowego pomiędzy Katarzyną II a Fryderykiem Wilhelmem II. W momencie podpisania traktatu wojska pruskie oraz rosyjskie rozpoczęły zajmowanie terytoriów Rzeczypospolitej.
Przebieg II rozbioru
Po podpisaniu traktatu, wojska pruskie dowodzone przez generała Joachima Heinricha von Möllendorfa wkroczyły do Wielkopolski, podczas gdy armia rosyjska zajmowała wschodnią Polskę. Większość polskich jednostek wycofała się z terenów oddawanych zaborcom. Jednym z nielicznych oporów była obrona ratusza w Kargowej, która jednak nie miała większego wpływu na bieg wydarzeń.
25 marca 1793 roku Fryderyk Wilhelm II wydał patent inkorporacyjny, który nakładał na mieszkańców zajętych terenów obowiązek złożenia hołdu nowym władzom. Z kolei 22 lipca tego samego roku deputacja sejmu grodzieńskiego podpisała traktat z Rosją, na mocy którego Rzeczpospolita zrzekła się województw: mińskiego, kijowskiego, bracławskiego oraz podolskiego. Ponadto stracono część województwa wileńskiego i nowogródzkiego oraz inne tereny o łącznej powierzchni 228 600 km², zamieszkałe przez ponad trzy miliony osób.
Sejm grodzieński i jego decyzje
W nocy z 22 na 23 września 1793 roku sejm obradujący na zamku grodzieńskim pod presją rosyjskich wojsk dokonał cesji terytoriów Rzeczypospolitej na rzecz Królestwa Prus. W wyniku tych działań Prusy zdobyły Gdańsk i Toruń oraz szereg województw poznańskich i kaliskich. Całkowity obszar zajęty przez Prusy wyniósł około 58 400 km², zamieszkałych przez przeszło milion osób.
Decyzje podjęte
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).