Czerniaków
Czerniaków – historia i rozwój wsi
Czerniaków to obszar o bogatej historii, który obecnie stanowi część dzielnicy Mokotów w Warszawie. Leży on między skarpą warszawską a korytem Wisły, co nadaje mu unikalne położenie. Graniczy od północy z Ujazdowem, a od południa z Sadybą. Najważniejszą ulicą Czerniakowa jest ul. Czerniakowska, która wytycza główny szlak komunikacyjny w tej części stolicy. Na przestrzeni wieków Czerniaków przeszedł wiele zmian, zarówno w kontekście administracyjnym, jak i społecznym.
Początki wsi Czerniaków
Historia Czerniakowa sięga średniowiecza. Wówczas wieś ta była częścią parafii soleckiej, a od XIII wieku prawdopodobnie znalazła się w obrębie parafii jazdowskiej. Historycy sądzą, że Czerniaków współdzielił swoje tereny z pobliskimi miejscowościami, takimi jak Czarnowo (Siekierki) oraz Siedlce (dzisiejsze Sielce). Z tego okresu pochodzi również pierwsza wzmianka o nazwisku rodowym związanym z Czerniakowem, które przyjął podkomorzy warszawski Hincza Cedlica, znany także jako Ślązak.
Rozwój i zmiany własnościowe
W 1502 roku Hincza Czerniakowski sprzedał wieś sąsiadowi Mikołajowi Milanowskiemu, co zapoczątkowało jej dalszy rozwój. Już w 1528 roku obszar Czerniakowa wynosił 6 łanów chełmińskich. W drugiej połowie XVI wieku na terenie wsi znajdował się jednokołowy młyn wodny, a Jeziorko Czerniakowskie było wykorzystywane do rybołówstwa, co świadczy o aktywności gospodarczej mieszkańców.
W XVII wieku wieś przeszła w ręce wojewody mazowieckiego Andrzeja Górskiego. Po jego śmierci w 1626 roku należała do jego spadkobierców oraz króla. W 1683 roku Czerniaków stał się własnością marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, który postawił tu szpital, obecnie znany jako Szpital Czerniakowski.
Historia społeczna i kulturowa
W XIX wieku Czerniaków stał się przedmiotem badań historycznych. Jan Warmiński (Lieder) opisał jego historię w książce wydanej w 1861 roku pt. „Pamiątka z Czerniakowa”. Publikacja zawierała nie tylko informacje o historii wsi, ale również opisy popularnych majowych odpustów czerniakowskich oraz budowy kościoła bernardynów pod wezwaniem św. Antoniego z Padwy.
Pod koniec XIX wieku wieś znalazła się w gminie Mokotów w powiecie warszawskim i była częścią parafii Wilanów. W 1904 roku klasztor czerniakowski stał się siedzibą filii parafii wilanowskiej, odpowiedzialnej za prowadzenie ksiąg stanu cywilnego mieszkańców Czerniakowa i okolicznych miejscowości.
Włączenie do Warszawy i rozwój infrastruktury
8 kwietnia 1916 roku generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler wydał rozporządzenie o przyłączeniu Czerniakowa do Warszawy z mocą wsteczną od 1 kwietnia 1916 roku. W listopadzie tego samego roku wieś została wyłączona z parafii Wilanów i przyłączona do nowo utworzonej parafii św. Bonifacego.</
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).