Cerkiew Dziesięcinna w Kijowie
Cerkiew Dziesięcinna w Kijowie: Historia i Znaczenie
Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy Dziesięcinna, znana również jako Cerkiew Dziesięcinna, to jeden z najważniejszych symboli historii Kijowa oraz całej Ukrainy. Była to pierwsza kamienna świątynia chrześcijańska na Rusi i miejsce o ogromnym znaczeniu religijnym oraz kulturowym. Jej historia sięga końca X wieku, gdy została ufundowana przez Włodzimierza Wielkiego, a dziś stanowi ważny element dziedzictwa narodowego. Niestety, losy cerkwi były dramatyczne, a jej zniszczenia odzwierciedlają burzliwą historię regionu.
Początki Cerkwi Dziesięcinnej
Cerkiew Dziesięcinna została założona przez Włodzimierza Wielkiego jako wyraz wdzięczności za chrzest, który przyjął w 988 roku. Budowla ta miała nie tylko znaczenie religijne, ale również symboliczne, będąc świadectwem przejścia Rusi w erę chrześcijaństwa. Włodzimierz postanowił zbudować cerkiew w miejscu wcześniejszej świątyni poświęconej pogańskiemu bogu Perunowi, gdzie miały miejsce mroczne rytuały, w tym ofiary składane chrześcijanom.
Budowa cerkwi rozpoczęła się w latach 989-995, a jej projekt został stworzony przez architektów przybyłych z Bizancjum. Dzięki ich umiejętnościom powstała pierwsza kamienna cerkiew w Kijowie. Po zakończeniu budowy Włodzimierz obiecał przeznaczać jedną dziesiątą swoich dochodów na jej utrzymanie, co dało nazwę świątyni. W 1015 roku Włodzimierz został pochowany w cerkwi, a wcześniej spoczęły tam szczątki księżnej Olgi, co dodatkowo podkreśliło jej znaczenie.
Zniszczenia i Odbudowy
W XII wieku cerkiew przetrwała pożar, jednak jej losy odmieniły się podczas najazdu Mongołów w XIII wieku. W 1240 roku armia Batu-chana zdobyła Kijów i zniszczyła wiele jego zabytków, w tym Cerkiew Dziesięciną. Po brutalnym ataku najeźdźców budowla została doszczętnie zburzona. Wewnątrz cerkwi zginęło wiele osób, a pamięć o tej tragedii upamiętnia krzyż postawiony w miejscu ruin.
Przez kolejne cztery stulecia pozostałości cerkwi pozostawały w stanie ruiny. Dopiero w 1635 roku metropolita Piotr Mohyła podjął decyzję o odbudowie świątyni. Nowa wersja cerkwi powstała w stylu barokowym i została ukończona w 1654 roku, wykorzystując oryginalne fundamenty jako bazę. To wydarzenie odnowiło religijne życie Kijowa i przyciągnęło wiernych do tego miejsca.
Nowa Era: XIX wiek i Zburzenie
W latach 1828-1842 na miejscu starej cerkwi zbudowano nową świątynię pod wezwaniem Zaśnięcia Bogurodzicy. Zlecenie na budowę otrzymał architekt Wasyl Stasow od metropolity kijowskiego Eugeniusza. Nowa cerkiew była znacznie większa i bardziej okazała od swojej poprzedniczki, stając się ważnym punktem na mapie Kijowa.
Niestety, historia Cerkwi Dziesięcinnej nie miała szczęśliwego zakończenia. W 1935 roku nowa świątynia została zburzona przez stalinowskie władze, które dążyły do likwidacji wszelkich oznak religijnych i kulturowych na terenach Ukrainy. Po rozbiórce przeprowadzono wykopaliska archeologiczne, które ujawniły wiele cennych
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).