Andrzej Tomczak
Andrzej Tomczak – wybitny historyk i archiwista
Andrzej Kazimierz Tomczak, urodzony 12 września 1922 roku w Besiekierzu Nawojowym, był jedną z czołowych postaci polskiej historiografii i archiwistyki. Jego życie i praca naukowa były głęboko związane z historią Polski, a jego działalność edukacyjna oraz badawcza miały znaczący wpływ na rozwój tych dziedzin. Zmarł 8 lutego 2017 roku w Toruniu, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo intelektualne oraz liczne osiągnięcia, które wciąż inspirują wielu badaczy.
Rodzina i edukacja
Andrzej Tomczak pochodził z rodziny o silnych tradycjach politycznych i naukowych. Jego ojciec, Józef Tomczak, był posłem na Sejm II Rzeczypospolitej z ramienia Związku Ludowo-Narodowego, a matka, Aniela Twardowska, miała w swoim rodowodzie wybitnego filozofa. Dziadek Andrzeja, Kazimierz Twardowski, uznawany jest za jednego z twórców polskiej filozofii uniwersyteckiej, a stryj Kazimierz Tomczak pełnił funkcję biskupa sufragana łódzkiego. Te rodzinne korzenie miały znaczący wpływ na późniejszy rozwój Andrzeja jako uczonego.
Edukację rozpoczął w szkole podstawowej oraz Prywatnym Gimnazjum Męskim A. Zimowskiego w Łodzi. Wybuch II wojny światowej przerwał jego naukę w liceum humanistycznym. W 1942 roku uzyskał maturę w warszawskim tajnym Liceum im. Świętego Stanisława. Po zakończeniu matury podjął działalność edukacyjną, ucząc na tajnych kompletach przedmiotów takich jak historia czy geografia. Ta praca była dla niego nie tylko sposobem na przetrwanie w trudnych czasach, ale także pogłębianiem pasji do historii.
Kariera akademicka
Po wojnie Andrzej Tomczak rozpoczął studia historyczne w Łodzi, a od 1946 roku kontynuował je na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Już podczas studiów zainteresował się archiwistyką, co wpłynęło na jego późniejsze wybory zawodowe. W 1948 roku obronił pracę magisterską poświęconą Walentemu Dembińskiemu – ostatniemu kanclerzowi Polski Jagiellońskiej, pod kierunkiem profesora Ludwika Kolankowskiego.
Wkrótce po uzyskaniu magisterium rozpoczął pracę jako młodszy asystent na UMK, gdzie zajął się zarówno działalnością dydaktyczną, jak i badawczą. W 1950 roku obronił doktorat na podstawie pracy „Walenty Dembiński i jego ród”. Niestety, ze względów politycznych zmuszony był opuścić uniwersytet i przenieść się do Łodzi, gdzie podjął pracę archiwisty w Wojewódzkim Archiwum Państwowym.
Działalność archiwistyczna i naukowa
Andrzej Tomczak był nie tylko utalentowanym historykiem, ale także znakomitym archiwistą. Od 1955 roku pełnił funkcję kustosza w Wojewódzkim Archiwum Państwowym w Łodzi oraz kierował Oddziałem Zbiorów i Kolekcji. W tym czasie zaangażował się także w metodykę archiwalną, co przyczyniło się do rozwoju tej dziedziny w Polsce. W 1957 roku powrócił na Uniwersytet Mikołaja Kopernika jako adiunkt Katedry Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii.
W 1964 roku został doktorem habilitowanym dzięki rozprawie dotyczącej kancelarii biskupów włocławskich. Jego osiągnięcia zostały
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).